Muzeum Narodowe w Gdańsku zostało oficjalnie przejęte przez Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego. Wiceminister Jarosław Sellin poinformował także o planach budowy nowego oddziału muzeum, którym miałby być skarbiec Bazyliki Mariackiej. Podczas konferencji w Pałacu Opatów przekazano także do zbiorów muzeum zaginiony wcześniej obraz "Kanał w Nowym Porcie" Arthura Bendrata, odzyskany i zwrócony przez trójmiejskiego kolekcjonera.
Organem prowadzącym Muzeum Narodowe w Gdańsku był dotychczas Urząd Marszałkowski w Gdańsku wspólnie z Ministerstwem Kultury i Dziedzictwa Narodowego. Zmieniło się to 1 lutego - całe muzeum, a także wszystkie jego oddziały i zbiory formalnie zarządzane są już przez resort kultury.
Uchwałę w tej sprawie przyjął we wrześniu Sejmik Województwa Pomorskiego większością 22 głosów "za". Minister Jarosław Sellin na czwartkowej konferencji prasowej w Pałacu Opatów tłumaczył przejęcie muzeum m.in. chęcią uporządkowania dotychczasowego, niespójnego stanu.
- Kiedy w 1999 r. przeprowadzano reformę administracyjną, podjęto niezrozumiałą już wtedy dla mnie decyzję, żeby Muzea Narodowe w Warszawie, Krakowie i Poznaniu podlegały ministrowi kultury, natomiast muzea w Gdańsku, Wrocławiu czy w Lublinie przekazano marszałkom województw. Jeśli szukać jakiejś logiki w tej decyzji, to ja jej nie dostrzegam. Marszałkowie województw szybko się zorientowali, że skala odpowiedzialności, w tym finansowej, jest dużo większa niż może to udźwignąć budżet województwa. W tych wszystkich trzech miejscach poproszono o współprowadzenie i współorganizowanie tych muzeów przez ministerstwo.
Podobnie jak we Wrocławiu i Lublinie, resort kultury zaproponował marszałkowi województwa pomorskiego przejęcie muzeum, co spotkało się z jego zrozumieniem.
- Marszałek przyjął nasze argumenty i zgodził się na przekazanie muzeum, za co chcę mu publicznie podziękować - mówił Sellin. - Mamy do czynienia z muzeum niezwykle ważnym, mającym niemal 150 letnią historię, mającym szereg oddziałów. Muzeum Narodowe w Gdańsku na pewno wymaga doinwestowania i chcemy się z tym wyzwaniem zmierzyć. Myślę, że renowacji wymagają zwłaszcza struktury zabytkowe.
Pozytywnie na te kroki patrzy Jacek Friedrich, który od 2020 r. jest dyrektorem Muzeum Narodowego w Gdańsku i jak przypomniał Jarosław Sellin, jest powołany na to stanowisko na kolejne 7 lat.
- Nasza instytucja mieści się w pięknych, zabytkowych budynkach, jednak żaden z nich nie był wznoszony z myślą o tworzeniu w nim muzeum - mówił dr Jacek Friedrich. - Użytkowanie takich obiektów przez nowoczesne instytucje muzealne nie jest łatwe. Wiele z naszych zbiorów jest schowane w magazynach, marzymy więc o zrealizowaniu kolejnych, nowych inwestycji, by służyły szerokiej publiczności.
W planach nowy oddział muzeum - skarbiec Bazyliki Mariackiej
Jak mówił wiceminister, Muzeum Narodowe w Gdańsku ma rangę nie tylko regionalną, ale ogólnopolską, a nawet międzynarodową - choćby ze względu na posiadanie w swoich zbiorach obrazu "Sąd Ostateczny" Hansa Memlinga, jednego z najcenniejszych dzieł sztuki w Polsce. Wedle zapewnień, sławny tryptyk ma pozostać w Gdańsku. Może jednak zmienić swoje położenie - w planach jest utworzenie nowego oddziału muzeum, do którego obraz miałby być przeniesiony.
- Głośna jest dyskusja o tym, że warto, by zbudować nowy oddział Muzeum Narodowego w Gdańsku w postaci skarbca Bazyliki Mariackiej - mówił Jarosław Sellin. - Taki plan jest poważnie dyskutowany pomiędzy ministerstwem oraz muzeum, ale także z marszałkiem województwa pomorskiego, prezydentem miasta Gdańska i Kościołem, w tym z proboszczem bazyliki. Myślę, że jesteśmy na dobrej drodze, żeby w przyszłości ten ambitny plan zrealizować. Natomiast "Sąd Ostateczny" Hansa Memlinga, jako czołowe dzieło gdańskiego muzeum i jeden z najważniejszych obiektów sztuki ruchomej powinien być prezentowany właśnie w takiej przestrzeni, w skarbcu Bazyliki Mariackiej, gdzie ruch turystyczny jest większy, gdzie obraz ten przez setki lat się znajdował.
Andrzej Walas otrzymał dyplom za odzyskanie i zwrot zaginionego obrazu do muzeum.Andrzej Walas otrzymał dyplom za odzyskanie i zwrot zaginionego obrazu do muzeum.
Andrzej Walas otrzymał dyplom za odzyskanie i zwrot zaginionego obrazu do muzeum.Andrzej Walas otrzymał dyplom za odzyskanie i zwrot zaginionego obrazu do muzeum.
Andrzej Walas i odzyskany obraz.Andrzej Walas i odzyskany obraz.
Odzyskany obraz
Podczas konferencji poinformowano także o odzyskaniu przez muzeum zaginionego wcześniej obrazu pod tytułem "Kanał w Nowym Porcie" autorstwa Arthura Bendrata. Dzieło utracone w wyniku II wojny światowej, powróciło do zbiorów po 80 latach, a to za sprawą Andrzeja Walasa - prywatnego kolekcjonera zabytków z całego regionu.
- Otrzymałem informację, że w mieście kręci się człowiek oferujący sprzedaż obrazu za 30 tys. zł - mówił kolekcjoner. - Zainteresowałem się tą sprawą, umówiłem się na spotkanie, a kiedy zajrzałem na tył obrazu, okazało się, że jest to obraz opisany i opieczętowany przez sztab Muzeum Narodowego w Gdańsku. Poinformowałem właściciela, że obraz prawdopodobnie został skradziony z muzeum i najlepiej byłoby go tu z powrotem przekazać.
Przed II wojną światową w kolekcji Muzeum Miejskiego w Gdańsku znajdowało się kilka dzieł Arthura Bendrata. Obraz "Kanał w Nowym Porcie" zakupiono do zbiorów muzeum po Wielkiej Wystawie w Berlinie w 1907 roku, a do muzealnej kolekcji trafił rok później. W okresie II wojny światowej obraz zaginął wraz z drugim płótnem, przedstawiającym obserwatorium astronomiczne w Gdańsku.
Muzeum Narodowe w Gdańsku jest największą instytucją kultury na Pomorzu i jednym z najstarszych muzeów w Polsce. Należy do niego sześć oddziałów, które znajdują się nie tylko na terenie Gdańska, tak jak Zielona Brama czy oliwski Pałac Opatów, ale także w Będominie (Muzeum Hymnu Narodowego) czy w Waplewie (Muzeum Tradycji Szlacheckiej). To ogromny majątek w postaci zabytkowych budynków, działek, ale przede wszystkim samych zbiorów. Całość szacuje się na ok 36 mln zł. Najbardziej znanym dziełem w zbiorach muzeum jest tryptyk Hansa Memlinga "Sąd Ostateczny", eksponowany w Oddziale Sztuki Dawnej przy ul. Toruńskiej.
W historycznej sali BHP Stoczni Gdańskiej odbyła się promocja książki autorstwa Andrzeja Trzeciaka i Andrzeja Nawrockiego zatytułowanej „Jak działała Stocznia Gdańska”. Ta nowatorska publikacja opowiada o tytułowym obiekcie jako zakładzie produkcji przemysłowej.
Pod pomnikiem Bohaterów Getta w Warszawie odbyły się obchody Międzynarodowego Dnia Pamięci o Ofiarach Holokaustu. Wieńce złożyli m. in. przedstawiciele władz, organizacji żydowskich i delegacje zagraniczne. W modlitwie ekumenicznej, w której wzięli udział przedstawiciele różnych wyznań, zabrzmiał wspólny przekaz: nigdy więcej wojny.
Rządowy Program Odbudowy Zabytków to najbardziej ambitny program zmierzający do ochrony zabytków w historii Polski. Tak ambitnego i zasobnego w środki materialne programu dotąd nie było – powiedział w czwartek w Sejmie sekretarz stanu w MKiDN Jarosław Sellin. Poinformował, że nabór wniosków trwa do 17 marca.
"Uchwalony 23 listopada 2022 r. przez Radę Ministrów Rządowy Program Odbudowy Zabytków osobiście oceniam jako najbardziej ambitny program zmierzający do ochrony zabytków, w historii Polski. Takiego ambitnego i tak zasobnego w środki materialne programu dotąd nie było."